Over Kors

Kors van Bennekom weet op innovatieve wijze journalistiek, engagement en humor in zijn werk te combineren. Zijn foto’s leveren een uiterst waardevolle en omvangrijke bijdrage aan de sociaal-historische en culturele geschiedenis van Nederland en behoren daarmee tot het cultureel erfgoed van Nederland.


Biografie (door: Josephine van Bennekom)

typering

Het oeuvre van Kors van Bennekom laat een consistente ontwikkeling zien, waarin geen sprake is van stijlbreuken. Hij heeft een eigen, dynamische beeldtaal ontwikkeld waarin beweging een belangrij­ke rol speelt. Zijn idealisti­sche kijk op de wereld leidt tot een toegankelijke, 'open' soort fotografie. Hij gaat doelgericht te werk en houdt bij het fotograferen reke­ning met de lezers van een krant, of dat nu De Waarheid of de Uitkrant is. Ook in zijn familiefoto's streeft hij naar een helder en afgeka­derd beeld waardoor het onderwerp ondub­belzinnig overkomt. Van Benne­kom weet met een minimum aan middelen het max­ima­le te halen uit mensen en situaties. Zijn vastberadenheid stelt onzekere acteurs op hun gemak en zijn gevoel voor humor breekt het ijs bij onwillige dirigenten. Wederzijds respect is het sleutel­woord. Zijn hartstocht voor het fotograferen is groot. Hij heeft altijd één of meerdere camera's bij de hand.

jeugd en opleiding

Van Bennekoms jeugdjaren worden sterk overschaduwd door de afwezig­heid van zijn ouders. Zijn vader wordt tijdens de Duitse bezetting in verschil­lende concentra­tie­kampen geïnterneerd en zijn moeder wordt wegens TBC diverse malen opgeno­men in sanatoria. Van Bennekom wordt bij pleeggezin­nen op het platteland ondergebracht en na de bevrijding logeert hij langdurig bij Amsterdamse familieleden omdat zijn ouders in zieken­hui­zen herstellen. Hij vindt werk als laborant in de fotozaak annex opticiën (Alex) Van der Pol. Op voorstel van zijn baas begint hij in 1948 een drieja­rige avond­opleiding instru­ment­maker aan de Nijver­heids­school Patri­monium voor gewoon en voortgezet vakonder­wijs. Thuis portretteert hij ondertussen met een 9 x 12 glaspla­tencamera zijn familie en een fotoge­niek, sproetig buurjon­getje. Ook maakt hij stemmings­foto's - geïnspireerd door Martien Coppens' werk - van zonlicht dat door boomtak­ken schijnt en brandende straatlan­taarns in de schemering. Samen met zijn broer bouwt hij een donkere kamer op de vliering van het ouderlijk huis. Hier worden de glasplaten ontwikkeld en vergroot. De originele glasplaten zijn verloren gegaan, maar enkele afdruk­ken uit die begintijd zijn bewaard gebleven, bijvoorbeeld een klassiek verlo­vings­portret van zijn broer en diens verloof­de waarop in kleine letters 'Foto Lovabé' (Lood van Bennekom) geschreven staat en een aantal zelfpor­tretten.

vorming

Als voorzitter van de afdeling Tuindorp Buiksloot van het Algemeen Neder­lands Jeugd Verbond (de jongerenor­ganisatie van de CPN) leert Van Benne­kom in 1952 de Waar­heid-verslaggeefster Ine van der Schaaf kennen. Hij vervaar­digt van zijn toekomstige echtgenote de eerste van wat ruim veertig jaar later enige duizenden foto's zullen zijn. Tot dan toe is de fotografie nog 'spiele­rei'. Maar een jaar later krijgt het medium Van Benne­kom defini­tief in zijn greep wanneer in Boeka­rest het Wereld Jeugd Festival plaats­vindt. Communistische jongeren uit de hele wereld verzamelen zich in de Roe­meense hoofdstad. Kors van Benne­kom is één van hen als hij voor het eerst van zijn leven naar het buiten­land reist. Zijn allereerste reportage in zwart/wit en kleur ademt een professionele sfeer. Ze laat zien hoe de Nederlandse delegatie vanaf Amster­dam C.S. vertrekt en op de tussenliggende stations feestelijk wordt onthaald. Close-ups van oude, tandenloze Roemeen­se vrouwen worden afgewisseld door portret­ten van de toenmalige president Gyorgi Dei, terwijl verschil­len­de parades in het stadion van Boekarest hun opwachting maken en de mimespe­ler Rob van Rijn een kring van belangstellenden vermaakt. Met een serie foto's uit deze reporta­ge wint Kors van Bennekom een jaar later twee prijzen tijdens zijn militaire dienst, notabene tijdens de Koude Oorlog. Van Bennekom besluit defini­tief om foto­graaf te worden en begint een schriftelij­ke cursus fotografie bij de Fotovak­school in Apeldoorn. Hij houdt de opleiding voor gezien als zijn reporta­ge van een uitslaande brand, die hij voor De Waarheid vanuit de dakgoot foto­gra­feerde, retour komt met als commentaar: 'De composi­tie ware beter geweest indien U een stapje naar achteren zoudt hebben ge­zet'!